سخنرانی
زمان: قبل ازظهر 15 آذر 1359 / 27 محرّم 1401
مکان: تهران، جماران
موضوع: نقش مردم در حکومت و لزوم مردمگرا بودن مسئولان
حضار: آقایان زواره‌ای و میرسلیم (معاونان وزارت کشور) و استانداران سراسر کشور
بسم الله الرحمن الرحیم
ضعف دولت در عملکرد نامطلوب دستگاه‌های اجرایی
من یک مطلب راجع به آقایان استاندارها که تشریف دارند و عموم استاندارها و عموم ادارت دولتی و عموم کسانی که در جمهوری اسلامی دست اندرکار هستند - چه لشکری، چه کشوری - [دارم‌]. من از زمان احمدشاه تا حالا - این رژیم زمان احمدشاه - را دیده‌ام. اواخر آن رژیم را و زمان رضاشاه و پسرش را تمامش را تا منتهی شده به حالا.
آن چیزی که اسباب ضعف دولت و جدایی مردم از دولت هستند آن عبارت از کیفیت عمل همه دستگاههاست؛ یعنی یک حکومتی که در یک جا می‌رود، در مرکز کارهایش را درست کرده بود و رشوه‌هایش را به آنهایی که باید بدهد، داده بوده، آنها هم اجازه اینکه هرکاری می‌خواهد بکند، داده بودند، و هرکاری در آنجا می‌کرد یا کسی جرأت نمی‌کرد صحبت کند، یا اگر می‌کرد اثر نداشت. این انحصار به آن رده بالا نداشت. [در] همه رده‌ها تا آخر، وضع این طوری بود. در بعضی از اوقات، در بعضی از جاها یک حکومتی که آن وقت می‌خواست برود، که حالا استاندار بوده، از فرض کنید خراسان می‌خواست یک کسی برود به حسب اختلاف درآمد در آن جا برای استاندار و برای حکومت، او اجاره می‌کرد آنجا را، تیول (1) بود. خراسان، تیول مثلاً فلان شاهزاده بود. و چقدر به شاه یا به دستگاه می‌داد و آنجا را تیول می‌کرد، و بعد هم آنجا هر کاری‌