مصاحبه
زمان: 10 آبان 1357 / 29 ذی القعده 1398
مکان: پاریس، نوفل لوشاتو
موضوع: وضع سلطنت
مصاحبه کننده: خانم الیزابت تارگود، خبرنگار روزنامه انگلیسی گاردین
سؤال: [آیا حضرت آیت الله فکر می‌کنند که شاه به عنوان رئیس قوای مسلح بتواند از مبارزات حاضر بر ضد حکومتش جان سالم بدر برد (باقی بماند)؟ اگر نه، چرا؟]
جواب: خیر، سلطنت شاه و خاندان پهلوی بر ملت ما تحمیل شده است. فرماندهی کل قوای مسلح بودن شاه نیز بر ارتش تحمیل شده است. شاه به هیچ وجه معرف واقعی ارتش نیست. رژیم در طی پنجاه سال گذشته از ارتش و نیروهای انتظامی برای سرکوبی ملت استفاده کرده است. امید می‌رود که ارتش به خود آید و به جنبش ملت بپیوندد. من مطمئن هستم که شاه از این مبارزات کنونی علیه خود و سلطنت خاندانش جان سالم بدر نخواهد برد.
- [در تحت چه شرایطی حضرت آیت الله بازگشت به ایران را مورد بررسی قرار خواهند داد؟ آیا با وجود شاه، تنها به عنوان پادشاه بر موازین قانون اساسی - سلطان نه حاکم - موافقید؟ آیا حضرت آیت الله می‌توانند بیشتر توضیح فرمایند؟]
- با توجه به تجارب تلخ گذشته ملت ما از این خاندان، هیچ گونه راه حلی در چهارچوب شاه سلطنت کند و نه حکومت، قابل قبول نخواهد بود. علی الاصول ما با رژیم سلطنتی مخالف هستیم. و بازگشت به ایران، بستگی به پیشرفت اهداف جنبش دارد. فعلاً قرار بر رفتن به ایران را ندارم. (1)
- [آیا خود شاه یا اعضای دیگر دولتش - به طور مثال اردشیر زاهدی (2) - سعی به نزدیک شدن و ملاقات‌